Taken gemeenten onder de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen

Zijn gemeenten straks druk met het controleren van instrumenten, kwaliteitsborgers en meldingen over de status van bouwactiviteiten? Het antwoord op deze vraag is ‘Nee’.

Enkel een kwaliteitsborger die voldoet aan de wettelijke eisen mag een goedgekeurd instrument voor kwaliteitsborging gebruiken. De toelatingsorganisatie beoordeelt straks of een instrument aan de eisen voldoet. Instrumentbeheerders beoordelen op hun beurt of de kwaliteitsborger aan de eisen voldoet.

Bij het gebruik helpt technisch vernuft. Meldingen worden geautomatiseerd via het instrument verstuurd, althans, bij gebruik van Bouwdossier.nl. Hiermee is duidelijk:

  1. welk werk het betreft
  2. welk goedgekeurd instrument wordt toegepast
  3. een deskundig kwaliteitsborger met de juiste bevoegdheden het instrument gebruikt
  4. de status van het werk

Informatie met betrekking tot onderhanden bouwwerken, de status van de werken plus de verantwoordelijke kwaliteitsborgers met bevoegdheden wordt publiek gelijst. Die informatie is dan ook eenvoudig te raadplegen.

De keten is simpel
In het Register Kwaliteitsborgers (registerkwaliteitsborgers.nl) staan de kwaliteitsborgers met de betreffende bevoegdheden. Zonder de juiste bevoegdheden kan de kwaliteitsborgers het instrument niet gebruiken. Het systeem staat het niet toe. Gebruik is rolspecifiek.

De bevoegdheden zijn door de instrumentbeheerders aangegeven. Klopt het met de bevoegdheden dan kan de kwaliteitsborger aan de slag en de startmelding versturen.

Alleen als het werk conform de werkwijze van het instrument is gecontroleerd en op die punten voldoet kan de kwaliteitsborger melden dat het werk met een goedgekeurd instrument is gecontroleerd en aan de wettelijke eisen voldoet. Is iets nog niet gecontroleerd of zijn er nog punten niet in orde dan staat het systeem het versturen van de melding niet toe.

Check op werking structuur
De meldingen aan de gemeente bieden beperkte mogelijkheden voor inhoudelijke controle. De meldingen bieden de mogelijkheid om bevestigd te krijgen dat de structuur prima functioneert. De informatie is immers overeenkomstig de publiek te raadplegen status van onderhanden werken.

Wil de gemeente toch iets met de meldingen doen dan zijn dit de mogelijkheden:

  1. Navraag bij de toelatingsorganisatie of het instrument wel is toegelaten. Die informatie wordt straks publiek gelijst.
  2. Navraag bij instrumentbeheerders of de kwaliteitsborger wel de juiste bevoegdheden heeft. Die informatie wordt ook publiek gelijst. Hiervoor is het Register Kwaliteitsborgers.

Kans op misbruik
Het is theoretisch mogelijk dat een niet toegelaten instrument of een kwaliteitsborger die niet over de juiste papieren beschikt, zeg maar ‘beun de haas de kwaliteitsborger’, met dit werk bezig is. Die kans is echter klein gebaseerd op diverse checks in de keten en de manier waarop een opdracht voor kwaliteitsborging tot stand komt. Een vergunninghouder kiest een kwaliteitsborger en instrument. De vergunninghouder is dan ook de eerste in lijn die een keuze maakt en zich dient te vergewissen dat de partij die hij inschakelt over de juiste bevoegdheden beschikt.

De crux
De crux zit hem in de structuur. Je kunt geen dingen doen waar je geen bevoegdheid voor hebt. Ook de functiescheidingen maken dat misbruik vrijwel onmogelijk is.

De kans op misbruik moeten we dan ook zoeken in de mogelijkheden van rolvermenging en commerciële belangen. Zie hiervoor mijn eerdere bijdrage ‘(on)afhankelijkheid bij kwaliteitsborging’.

Wat is dan nog wel een inhoudelijke taak van de gemeente?
Dit betreft de handhaving. Private partijen hebben deze bevoegdheid niet.

Tot slot
Bovenstaande structuur is gebaseerd op de werkwijze van Bouwdossier in combinatie met het Register Kwaliteitsborgers.