Alternatief stelsel? Nee

Al eerder kwam de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland met een alternatief voor de beoogde stelselwijziging. Het is waarschijnlijk niet de laatste roep om het toch nog te elfder ure over een andere boeg te gooien.

Op dit moment is iedere poging om een andere koers te varen gedoemd te mislukken.

We zitten in een fraaie nazomer, ook politiek. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de minister op dit moment nog alternatieven gaat wegen. Het zou, netjes gezegd, politiek minder handig zijn. Het plan gaat door of niet. Kleine aanpassingen, prima, maar fundamenteel anders … op dit moment nog … nee. Alleen als politieke steun onverhoopt wegvalt zal de wet stranden en mag een opvolger van onze minister het t.z.t. weer eens gaan bekijken.

Nu leven gemeenten al zo’n 10 jaar in onzekerheid door plannen voor privatisering van het gemeentelijk toezicht. Hierdoor is ontwikkeling en verbetering uitgebleven. Linksom of rechtsom, er moet op korte termijn dan ook iets gebeuren.

De beoogde wet zal betere kwaliteit opleveren. Dat is winst. Het zal niet het meest optimale stelsel opleveren maar … dit is wat haalbaar is.

De verdeeldheid van belangenorganisaties maakt dat het nieuwe stelsel op compromissen is gefundeerd. De indirecte benadering, de bouwer is wettelijk niet gehouden aantoonbaar te maken dat werken voldoen, heeft als consequentie dat indirecte controle moet worden georganiseerd. Dat indirecte organiseren zien we in een redelijk complex stelsel: een nieuwe wet, aanpassingen Burgerlijk Wetboek, Amvb, nadere regelingen, een toelatingsorganisatie, instrumenten, kwaliteitsborgers plus de nodige zaakjes in de periferie met opleidingen, ict enz. Is de bouwer wel wettelijk gehouden om bouwwerken te realiseren die aantoonbaar voldoen dan is het ineens een stuk eenvoudiger. Dit ‘concept’, regel het aan de basis, blijft feitelijk onbesproken. Hierbij spelen twee belangrijke aspecten: de lobby en invloed van bouwers; de natuurlijke drang om zaken beter te regelen met meer regels en meer lagen. Dat laatste ontstaat als je het niet meer eenvoudig weet te maken en iedereen er een plasje over moet doen.

Voor wie toch alsnog met een alternatief stelsel wil komen is mijn advies:

  • Zorg dat je op voorhand met voldoende stakeholders op één lijn zit alvorens je het wereldkundig maakt.
  • Maak het simpel.

Een alternatief lanceren als statement heeft geen zin.

Los daarvan, werk mee aan de puntjes op de ‘i’.