Kwaliteitsborging 2.0

Op 27 oktober 2015 lezen we in Cobouw dat geld het grootste knelpunt is bij kwaliteitsborging.  Dat is misschien toch iets te simpel gesteld. De huidige kosten zijn een gevolg van hoe het nu is.  De kosten op termijn zijn een gevolg van hoe het straks onder het nieuwe stelsel moet gaan functioneren.

De opzet van het stelsel is bepalend voor de kosten. Kosten zijn dan ook een gevolg. Meer tierlantijntjes kost nu eenmaal geld.

Gebrek aan draagvlak?
Gebrek aan draagvlak is wat je proeft, merkt als je het met mensen uit het vak over de beoogde stelselwijziging hebt. Velen vragen zich af of wat nu is bedacht wel echt een verbetering is. Er wordt een kerstboom opgetuigd om de controle op bouwvoorschriften naar private partijen te brengen. Het hogere doel van ons ministerie hierbij is dat de bouw zelf verantwoordelijk gaat worden en de kwaliteit op een hoger niveau gaat komen. Het benoemen van kwaliteit is echter een probleem op zich. Private kwaliteitsborging gaat niet over kwaliteit in de brede zin maar enkel het voldoen aan de bouwvoorschriften. Als we dat deel strakker hebben geregeld is de bouw dan opgevoed om zelf meer kwaliteit te willen leveren? Ik denk het niet. Laten we duidelijk zijn: het is een andere manier van controleren op voorschriften. Lees verder Kwaliteitsborging 2.0

Krom, krommer, kromst

Kent u een andere sector waarbij u een product of dienst afneemt en vervolgens iemand moet gaan inhuren om te controleren of u wel krijgt waar u wettelijk recht op heeft? Denk er eens even over na. Dit is straks het netto effect van de stelselwijziging.

Wat nog krommer is is dat bouwers het ook prima vinden zo. Dat zegt wellicht iets over de beroepseer. Bouwers laten het ook gewoon gebeuren. Zij zien geen noodzaak of waarde om zich op het gebied van kwaliteit te onderscheiden. Zij beconcurreren elkaar op alle fronten behalve de vanzelfsprekende kwaliteit: het minimaal voldoen aan de wet. De uitzondering bevestigt de regel, een enkeling doet er wel iets mee. Ik denk dat het positief zou uitpakken voor het imago van de bouw als aantoonbaar kwaliteit leveren (door de bouwers zelf)  gewoon gaat worden. Daar zou de bouw zich hard voor moeten maken. Lees verder Krom, krommer, kromst

Zeg wat je doet, doe wat je zegt, bewijs het

Bovenstaande titel is samengevat wat je met kwaliteitsmanagement regelt. Je kunt er zelf iets voor bedenken of je kunt je conformeren aan een norm, zoals bijvoorbeeld de ISO 9001 norm.

Normeisen
Een norm voor het leveren van kwaliteit wordt gebruikt om te beoordelen of de organisatie in staat is te voldoen aan de eisen van klanten, de op het product van toepassing zijnde wet- en regelgeving en de eisen van de organisatie zelf. Daarnaast vormen de normeisen met elkaar goede aanknopingspunten voor het opzetten en inrichten van een kwaliteitsmanagementsysteem. Met certificatie wordt door een onafhankelijke partij vastgesteld of het kwaliteitsmanagementsysteem van de organisatie aan alle normeisen voldoet. Hier wordt periodiek met audits op gecontroleerd. Voor certificatie zijn diverse mogelijkheden. Dit kan enkel op het onderdeel Kwaliteit, het kan ook bijvoorbeeld in combinatie met Arbo en Milieu (KAM). Lees verder Zeg wat je doet, doe wat je zegt, bewijs het

Kun je branden beperken door brand te verbieden?

Het is goed helder te hebben wat het wetsvoorstel regelt en wat helemaal niet.

Met de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen komt er een (wettelijke) verplichting bouwplannen en de realisatie van een bouwwerk te laten controleren op de wettelijke voorschriften. Die controle moet het vertrouwen geven dat bouwwerken aan de voorschriften voldoen. Het voldoen aan de voorschriften is de minimale wettelijke kwaliteit.

De controle op voorschriften gaat van publiek naar privaat. In de huidige situatie gelden er nagenoeg geen eisen voor de wijze waarop de kwaliteitsborging door gemeenten wordt uitgevoerd. Voor de beoogde nieuwe situatie worden er veel eisen gesteld aan systemen voor kwaliteitsborging (instrumenten) en kwaliteitsborgers.

Voor bouwers gelden geen eisen voor het aantoonbaar voldoen aan de bouwvoorschriften, nu niet, onder de nieuwe wet ook niet. Er geldt ‘enkel’ dat bouwers zich aan de wet moeten houden. Er geldt hiermee een verbod om bouwwerken in strijd met de voorschriften te realiseren. Dit verbod dwingt bouwers de minimale wettelijke kwaliteit te realiseren. Met wettelijke controle, nu door gemeenten straks door externe kwaliteitsborgers, wordt kwaliteit afgedwongen. Lees verder Kun je branden beperken door brand te verbieden?

En, bouwers, wat gaan jullie straks anders doen?

Het wetsvoorstel Private kwaliteitsborging voor het bouwen regelt, samengevat, dat de publieke taak van controle of bouwwerken aan de bouwvoorschriften voldoen van gemeenten naar marktpartijen gaat.

Is bij het opstellen van de wet zorgvuldig gekeken naar de rollen en verantwoordelijkheden van alle stakeholders? Dit is niet het geval.

Een gemiste kans en weeffout
Er is gefocust op het verhangen en verbeteren van de controletaak: de gemeenten worden, voor dat deel, uit de formule gehaald, en marktpartijen mogen er mee aan de slag. De rol en verantwoordelijkheid van bouwers zelf in het verbeteren van de eigen controle, controle of een bouwwerk aan de bouwvoorschriften voldoet, is hierbij buiten schot gebleven. Wat dat betreft verandert er voor bouwers niets. Een gemiste kans en een weeffout. De traditionele lijn van externe onafhankelijke controle staat op zichzelf.

Bij het ontbreken van wettelijke vereisten voor controle door bouwers zelf wordt geen verbeterslag aan de bron gerealiseerd. Lees verder En, bouwers, wat gaan jullie straks anders doen?

Open (blog)brief aan de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland

Betreft: voorbereidingen op de stelselwijziging

 

Beste Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland,

Ik richt me tot u inzake de voorbereiding op invoering van het stelsel private kwaliteitsborging.

Ambtenaren bouw- en woningtoezicht hebben een belangrijke verantwoordelijkheid binnen de kwaliteitsborging. Juist omdat een aantal taken anders worden ingevuld is er een belang van actieve betrokkenheid bij de voorbereidingen van de stelselwijzing. De ambtenaren hebben een direct belang en impliciet een opdracht om invoering een succes te maken.

Met deze brief richt ik me op de aspecten voor een actieve rol. Lees verder Open (blog)brief aan de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland

Steun voor landelijke pilots: de tussenstand

Vanuit de kwartiermakers wordt het belang onderkend. Dit wordt ook uitgedragen met suggesties om partijen te bewegen. Kenmerkend is de grassroots benadering: begin klein, bedenk stimuleringsmaatregelen zoals het belonen van inspanningen, sneller vergunnen om tot een lagere toezichtlast te komen en een besparing in kosten. Hier hebben meerdere partijen baat bij.

Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland ziet de noodzaak voor pilots ook maar acht de kans groot dat deze mislukken als bouwbedrijven zelf het nut totaal nog niet inzien. Ook ziet VBWTN het als te gemakkelijk om de bal geheel bij de gemeenten neer te leggen. De bal ligt niet helemaal bij gemeenten. Het ministerie moet hier in eerste instantie leiding aan geven, in sturen. Als gemeente niets doen met pilots vanuit de impliciete voorwaarde dat je eerst het nut bij bouwbedrijven er in moet zien te krijgen dan is er toch een probleem. Ook ik hoop dat bouwers het licht gaan zien en er is veel missiewerk om dit voor elkaar te krijgen. Tegelijkertijd mag het al dan niet slagen van die missie je niet weerhouden om te doen wat nodig is om de invoering tot een succes te brengen. Immers, wat doe je als de bouwers met geen mogelijkheid het licht gaan zien? Het hele feest dan maar afblazen? Zo van “Sorry, dat gaat niets worden met die wet want we krijgen de bouwers niet mee”. Dat is natuurlijk onzin. Lees verder Steun voor landelijke pilots: de tussenstand

Private kwaliteitsborging: wanneer gaan we ons voorbereiden?

De stelselwijziging heeft ingrijpende gevolgen. Dit noodzaakt dat stakeholders zich tijdig moeten voorbereiden. Zonder voorbereiding wordt aangekoerst op een soort ‘The Day’ moment. Dit zal onherroepelijk problemen gaan opleveren. Het voorbereiden is niet een kwestie van een paar dagen, weken of maanden. Het moet zo snel mogelijk gebeuren en wel bij alle gemeenten.

Het beoogde nieuwe stelsel is vooral op papier bedacht. Hoe goed en zorgvuldig ook, wat ontbreekt is kennis en ervaring vanuit de dagelijkse praktijk. Enkel met praktijkervaringen is het mogelijk met voortschrijdend inzicht de eisen aan systemen / instrumenten te kunnen toetsten en mogelijk bij te stellen. Hiermee wordt voorkomen dat er straks minder nuttige of totaal onnodige aspecten als eis gaan gelden. Enkel wat waardevol en relevant is moet ook een plaats hebben. Dat kun je alleen ontdekken als je gaat testen, met het doen. Dit kan niet op papier, binnen een laboratorium of met een relatief gering aantal pilots binnen een klein aantal gemeenten. Er dient op grotere schaal te worden getest. Lees verder Private kwaliteitsborging: wanneer gaan we ons voorbereiden?

Reproduceerbaarheid: wie kan hier aan voldoen?

Een belangrijk uitgangspunt voor de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is dat de werkzaamheden reproduceerbaar en transparant moeten zijn. We hebben het hier over een twee-eenheid: je kunt geen reproduceerbaarheid aantonen zonder transparantie.

Het vertrekpunt is dat een instrument voor kwaliteitsborging beschrijft op welke wijze de werkzaamheden in het kader van kwaliteitsborging moeten worden uitgevoerd zodat het gerechtvaardigd vertrouwen ontstaat dat het bouwen van het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische voorschriften.

Om dit te bereiken worden de minimale eisen voor kwaliteitsborging voorgeschreven. Er moet een inspectieplan worden opgesteld, aard en omvang van het controlewerk moet zijn omschreven, wie daarvoor verantwoordelijk is, de bouwwerkzaamheden en eventueel vereiste aanpassingen. Maatgevend voor het inspectieplan is de beoordeling van risico’s met betrekking tot uit te voeren bouwwerkzaamheden. Vanuit de risico’s moet de wijze voor integrale beoordeling van het plan zijn aangegeven maar ook de samenhang tussen de verschillende onderdelen in ontwerp en uitvoering. Daarnaast zijn er eisen die zien op de gegevens- informatieverstrekking en helderheid over wie waar voor verantwoordelijk is. Lees verder Reproduceerbaarheid: wie kan hier aan voldoen?

(On)afhankelijkheid bij kwaliteitsborging

In het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het bouwen is aangegeven wat de eisen voor onafhankelijkheid van de kwaliteitsborger zijn. Kernpunt is dat er geen financieel belang bij de uitkomst van de werkzaamheden mag zijn.

In de huidige situatie, bij controle door de gemeente, is de scheiding helder. De gemeente heeft geen belang bij wie wat verdient met de werkzaamheden. In de commerciële setting is dit anders.

Het feit dat commerciële partijen op de een of andere manier van elkaar afhankelijk zijn voor het behalen van een resultaat, een opdracht, inkomsten, maakt dat er per definitie geen onpartijdigheid en onafhankelijkheid is.

De druk om inkomsten te genereren kan invloed hebben op de vereiste controlewerkzaamheden en de beoordeling hiervan. Het gaat er dan ook om waar de grenzen worden getrokken in de mate van afhankelijkheid. Voor nu gaat de focus op gevolgklasse 1. Lees verder (On)afhankelijkheid bij kwaliteitsborging